این در حالی است که برخی از مسئولان معتقدند که سهمِ واردات برنج پیش از انتشار این خبر پُر شده است و قطع واردات برنج تاثیری بر قیمت برنج نخواهد داشت، هر چند برنج نیز از زنجیره افزایش قیمت اکثر اقلام و کالاها خارج نیست، اما به هیچ وجه احتمال انفجار قیمت برنج به دلیل قطع واردات وجود ندارد.
سقف واردات برنج پرشده است
جمیل علیزاده شایق، دبیر انجمن برنج کشور با رد احتمال افزایش قیمت برنج به آرمان ملی گفت: ممنوعیت واردات برنج از سوی دولت از کشور هند از عوامل تاثیرگذار بر قیمت برنج نخواهد بود چرا که سقف واردات برنج پیش از اِعمال ممنوعیت برنج از سوی دولت پیش از این عملیاتی شده و مشکلی در این خصوص وجود ندارد چرا که بر اساس مصوبه مجلس و اجرای آن توسط دولت واردات این محصول پیش از این انجام شده و تولید برنج در داخل کشور نیز با توجه به شرایط مطلوب کشاورزان استانهای تولیدکننده برنج در کشور مناسب است.
او افزود: برنج ایرانی و خارجی به اندازه کافی برای رفع نیاز داخلِ کشور موجود است و احتمال افزایش قیمت برنج به دلیل حذف واردات برنج به ویژه از هند از طرف دولت منتفی است، البته این امر به معنای احتمال افزایش قیمت برنج به دلایل دیگر نیست چرا که در شرایط کنونی همه اقلام اساسی و غیراساسی در حوزههای مختلف افزایش مییابند و برنج نیز خارج از این زنجیره قرار ندارد، اما افزایش قیمت به دلیل قطع واردات گزینهای است که کاملاً غیرمحتمل محسوب میشود.
شایق ادامه داد: کشاورزان تولیدکننده برنج در با وجود اینکه سالی خشک را پشت سرگذاشتیم، اما کشتکاران برنج شرایط مطلوبی را داشتند و میزان تولید این محصول در مقایسه با دیگر سال ها، خوب بود هر چند دولت به وعده خرید تضمینی برنج این گروه در بازار عمل نکرد و بسیاری از تولیدات داخلی کشاورزان در انبارها مانده است و اگر دولت به وعده خرید تضمینی محصول برنج این گروه از افراد نیز عمل کند به هیچ وجه کمبودی در زمینه عرضه این محصول در بازار وجود نخواهد داشت.
خلف وعده دولت در خرید تضمینی برنج کشاورزان
او اضافه کرد: در حال حاضر بیش از ۲ میلیون و ۲۵۰ هزار تن برنج داخلی در کشور تولید شده و حدود ۷۵۰ هزار تن کسری آن نیز از طریق واردات تامین گردیده است و به این ترتیب مشکلی در این زمینه وجود ندارد از سویی خرید تضمینی برنج شاید هر ساله از سوی دولتها و متولیان امر دنبال شده باشد، اما تا به امروز که سودی برای کشاورز به دنبال نداشته است و شاید با توجه به شرایط امروز بازار برنج و افزایش قیمتهایی که هیچ سود و آوردهای برای شالیکار به دنبال ندارد نیاز باشد که مسئولان امر جدیتر به موضوع نگاه کرده و راهکاری عملی و تأثیرگذار برای آن ارائه شود.
شایق توضیح داد: شالیکارهیچ نقشی در این افزایش قیمتها ندارد حتی در همان روزهای ابتدایی برداشت محصول نیز شالیکار نقشی در تعیین قیمتها نداشت و همیشه پای دلالان و واسطهها در میان بود شاید یکی از نکاتی که همیشه کارشناسان این حوزه به آن اذعان داشتن این بوده که باید برای برنج نیز همانند چای و گندم و سایر محصولات کشاورزی قیمت تضمینی خرید تعیین میشد تا شاید به این واسطه پای دلالان بریده شود و این افزایش قیمتها هیچ ارتباطی به نهادههای تولید ندارد و این دلالان هستند که برای سود جویی قیمت برنج را بعد از خرید از کشاورز افزایش میدهند.
دبیر انجمن برنج در باره ضرورت ایجاد بازار رقابتی در بازار برای ارتقاء کیفیت و بهبود قیمت گفت: رقابتی شدن بازار با سهمیه در نظرگرفته شده برای واردات از سوی دولت انجام میشود و تا کنون نیز صورت گرفته است و این محصول به وفور در بازار وجود دارد و مشکلی وجود نخواهد داشت.
توقف واردات افزایش قیمت برنج را به همراه دارد
اما کریم اخوان اکبری رئیس انجمن واردکنندگان برنج ایران نظری متفاوت در این زمینه دارد و معتقد است: متوقف شدن واردات برنج به دنبال تصمیم ناگهانی وزارت جهادکشاورزی باید نسبت به خالی شدن سبد مصرف اقشار کمبرخوردار از برنج و کوچک شدن سفره ایشان ابراز نگرانی کرد چرا که این تصمیم ناگهانی وزارت جهاد کشاورزی به اقتصاد کشور، سفره اقشار آسیبپذیر و امنیت غذایی مردم خدشه وارد میکند، تولید محصول برنج داخلی پاسخگوی همه نیاز بازار نیست، مضاف براینکه باید توان خرید مصرفکنندگان را در نظر داشت.
او افزود: ایام پایانی سال و هم زمان شدن عید نوروز و حلول ماه مبارک رمضان تقاضا برای برنج افزایش مییابد، براساس آمار گمرک از ابتدای سال تا کنون حدود یک میلیون و ۲۷۴ هزار تن برنج وارد شده، در حالی که نیاز کشور به واردات ۱.۵ میلیون تن میباشد و تا پایان سال باید ۲۵۰ هزار تن برنج وارد کشور شود تا پاسخگوی نیاز کشور بالاخص در زمان افزایش تقاضا به دلیل حلول همزمان دو عید بهار و قرآن باشد و در غیر اینصورت کمبود برنج مشکلساز میشود.
او ادامهداد: سفره حداقل شش دهک پایین کشور، معادل نیمی از مصرفکنندگان برنج، وابسته به برنجهای وارداتی است که قیمت به مراتب کمتری از تولیدات داخلی دارند.
رئیس انجمن واردکنندگان برنج ایران با بیان اینکه، توقف ناگهانی و از قبل اعلام نشده واردات، بازار را با شوکی بزرگ روبهرو میکند، تصریح کرد:این اتفاق نه تنها به افزایش قیمت محصولات وارداتی منجر میشود که بازار برنج ایرانی را نیز متأثر کرده و افزایش قیمت را به دنبال خواهد داشت.
او اضافه کرد: پیش از این نیز در سالهای گذشته تصمیمات مشابهی اتخاذ شده بود که متاسفانه مسولان وقت دولت در آن مقاطع هشدارهای انجمن واردکنندگان برنج را جدی نگرفتند و تبعات آن تصمیمات یعنی گرانی و رکود همچنان گریبانگیر بازار برنج کشور است.
اخوان اکبری با اشاره به اینکه مصرفکنندگانی که در گروه اقشار کمبرخوردار قرار میگیرند، نمیتوانند با هر تغییری در بازار هماهنگ شوند، توضیحداد: اقشار کم درآمد بودجه مشخصی برای سبد غذایی ماهیانه دارند و افزایش قیمت یک محصول، ایشان را از خرید و مصرف آن محصول محروم میکند.
سفره مصرفکنندگان را تسلیم گرانی نکنیم
او گفت:برنج بعد از گندم دومین محصول غذایی پرمصرف در کشور است و از این رو به مسئولان پیشنهاد میشود پیش از تصمیمگیری پشت درهای بسته با انجمن واردکنندگان برنج ایران به عنوان نهاد تخصصی فعال در صنعت برنج و تأمین کننده کسری نیاز کشور مشورت کنند.
رئیس انجمن واردکنندگان برنج ایران با تاکید بر اینکه افزایش قیمت برنج در بازار داخلی و خالی شدن سفرهها تنها تبعات این تصمیم ناگهانی نیست، افزود:اعضای انجمن واردکنندگان برنج ایران به واسطه سالها فعالیت و خوش حسابی، نزد شرکای تجاری در کشورهای مبدا واردات برنج، برای اقتصاد کشور اعتبار کسب کردهاند و اینگونه رهاکردن ناگهانی بازار به اعتبار و پیشینه اقتصاد کشور آسیب جدی میزند.
او بیان کرد: نباید فراموش کرد که به دلیل تحریم، اقتصاد کشور در شرایط ویژهای قرار دارد، فعالان بخش خصوصی تا کنون توانستهاند به انحاء مختلف تحریم را خنثی و مواد غذایی مورد نیاز کشور از جمله برنج را تامین کنند و متوقف شدن روابط تجاری یعنی از دست رفتن کانالهای ویژهای که میتوانستند راهگشای تجارت خارجی کشور باشند.
بی برنامگی در عرضه و قیمت گذاری برنج
اخوان اکبری در ادامه گفت: میزان تولید و مصرف کشور معلوم است و همچنین مشخص است که به چه مقدار برنج خارجی برای تأمین کسری، امنیت غذایی و تنظیم بازار نیاز داریم بنابراین تصمیمگیری یک شبه تعریفی در الگوی مدیریت اقتصادی کشور ندارد همچنین کمبود برنج خارجی و خلاء ایجاد شده در بازار، موجب افزایش قیمت برنج داخلی میشود که نتیجه آن خروج از سفره گروههای بیشتری از مصرفکنندگان خواهد شد به طوری که شاهد رکود جدی در بازار این محصول هستیم و در صورتی که افزایش قیمت برنج داخلی ادامه یابد، تقاضا بیش از پیش برای این محصول کاهش مییاید و این به منزله کاهش تولید، تغییر کاربری شالیزارها و مرگ تدریجی برنج ایرانی است.
او افزود:اجازه ندهید با یک تصمیم غیرکارشناسی تجارت برنج مغلوب تحریم، سفره مصرفکنندگان تسلیم گرانی، برنج ایرانی قربانی رکود بازار و امنیت غذایی کشور تهدید شود.